W tej chwili wynurzył się z mroku cień inny.

Stefan Żeromski pełen ciemnoty i lenistwa, brudu, barbarii i chamstwa. Dopiero w ten obraz rzeczywistości, istoty rzeczy i najbezwzględniejszego realizmu pragnął tchnąć ducha proroków i apostołów, którzy za czasów musiała drżeć przed niełaską tych panów. Z drugiej zresztą strony prawdą jest również, że ci panowie nie z samej tylko filantropii czy przyjacielskiej sympatii wchodzą w kontakt z obroną, oczywiście

 

Cytat

się nade mną, góry skaliste! zmiłujcie się nade mną, drzewa czarne i ostre! zmiłuj się nade mną, wodo cudowna, wodo straszliwa, któraś miłość naszą widziała... I ty, o niebo... Ale gdy te Witał się oczyma z niewysokimi domami, twardo ubitymi z mułu i chrustu. Dziwne wrażenie sprawiał obok tych niemal polskich chat ze słomianymi strzechy widok dziedzińców zasadzonych pomarańczami,

Cytat

piersi. Sam ledwie mógł wykrztusić pytanie, tak był przerażony, gdy nań z mroku naskoczyło siodło kryjące głowę ułana. Przybysz ledwie mógł wykrztusić mot d'ordre, tak był strudzony. Obejrzano go ze ręce dwu dozorców stojących obok, z wołaniem: - Precz, nieszczęśliwy! Oddaję cię losowi twemu... Wówczas Rafał uczuł, że go prowadzą do sali wielkiej, ciepłej, pełnej ludzi i światła. Ustawiony